Basa Azerbaijan

Azerbaijani
Azerbaijani
Azeri, Turki Azerbaijani
Azərbaycan dili, آذربایجان دیلی, Азәрбајҹан дили
	Azerbaijani dilom gaya Nastaliq (Iran), Latin (Azerbaijan), rik Sirilik (Rusia).
Pangucapan	[ɑːzæɾbɑjˈdʒɑn diˈli]
Tipakay di	Azerbaijan; Iran; ; Rusia; Turki; Iraq; Georgia;
Wilayah	Iran Azerbaijan, Kaukasus Hulu
Etnik	Azerbaijani
Jumlah panutur	24 juta (2022)
Kaluwarga basa	Turkik Common Turkic Oghuz Oghuz Lawok Azerbaijani; ; ; ;
Bontuk awal	Basa Turki Anatolia Basa Ajem-Turkik ;
Bontuk standar	Shirvani (Variasi untuk Azerbaijani Liba di Republik Azerbaijan); Tabrizi (Variasi untuk Azerbaijani Hulu di Iran Azerbaijan);
Diyalik	Macom-ragom;
Sistim tulisan	Di Azerbaijan: Huruf Latin (Huruf Latin Azerbaijan); Di Iran: Huruf Arab Parsi (Huruf Arab Azerbaijan); Di Rusia: Huruf Sirilik; Di Georgia: Huruf Georgia (jarang);
Status rasmi
Basa rasmi di	Azerbaijan; Rusia Dagestan; ; Organization of Turkic States;
Diatur bak	Azerbaijan National Academy of Sciences (Azerbaijani Liba); No regulatory body (Azerbaijani Hulu);
Kode basa
ISO 639-1	az
ISO 639-2	aze
ISO 639-3	aze – inclusive code; Kode individual:; azj – Azerbaijani Liba; azb – Azerbaijani Hulu
Glottolog	azer1255 Oghuz Tongah
Linguasphere	bagiyan Jak 44-AAB-a
	Areas that speak Azerbaijani The majority speaks Azerbaijani A sizable minority speaks Azerbaijani
	Suratan hasa buisi simbul-simbul fonetik IPA. Makka dukungan rendering say bonor, Niku mangkali ngaliyak tanda tanya, kutak-kutak, atawa simbul barihna alih-alih huruf Unicode. Untuk panduwan pangantak tentang simbul-simbul IPA, liyak Katulungan:IPA.

Basa Azerbayjan joda da Basa Rumpun Turki cabang Oghuz say tituturko di nagara Azerbaijan bak Jolma Azerbaijan, rik sakitar 25% panduduk Iran.^[4]

Huruf

Latin Lamo (versi tahun 1929–1938; mak lagi tipakay; tigontiko rik versi tahun 1991)	Latin Resmi (Azerbayjan jak tahun 1991)	Kiril (versi tahun 1958, lokok resmi di Dagestan)	Arab-Parsiya (Iran; Azerbayjan tungguk tahun 1929)	IPA
A a		А а	آ / ـا	/ɑ/
B в	B b	Б б	ب	/b/
Ç ç	C c	Ҹ ҹ	ج	/dʒ/
C c	Ç ç	Ч ч	چ	/tʃ/
D d		Д д	د	/d/
E e		Е е	ئ	/e/
Ə ə		Ә ә	ا / َ / ە	/æ/
F f		Ф ф	ف	/f/
G g		Ҝ ҝ	گ	/ɟ/
Ƣ ƣ	Ğ ğ	Ғ ғ	غ	/ɣ/
H h		Һ һ	ح / ه	/h/
X x		Х х	خ	/x/
Ь ь	I ı	Ы ы	ؽ	/ɯ/
I i	İ i	И и	ی	/i/
Ƶ ƶ	J j	Ж ж	ژ	/ʒ/
K k		К к	ک	/k/, /c/
Q q		Г г	ق	/ɡ/
L l		Л л	ل	/l/
M m		М м	م	/m/
N n		Н н	ن	/n/
Ꞑ ꞑ (Tikacualiko jak lom alfabet di tahun 1938)	–	–	ݣ / نگ	/ŋ/
O o		О о	وْ	/o/
Ɵ ɵ	Ö ö	Ө ө	ؤ	/œ/
P p		П п	پ	/p/
R r		Р р	ر	/r/
S s		С с	ث / س / ص	/s/
Ş ş		Ш ш	ش	/ʃ/
T t		Т т	ت / ط	/t/
U u		У у	ۇ	/u/
Y y	Ü ü	Ү ү	ۆ	/y/
V v		В в	و	/v/
J j	Y y	Ј ј	ی	/j/
Z z		З з	ذ / ز / ض / ظ	/z/
–		ʼ	ع	/ʔ/

Basa Azerbayjani Liba, mak goh-goh rik Bahasa Turki, golar-golar/kosakata asing tisabdu mari sasuay alfabet Latin Azerbayjani, misalna Bush disabdu Buş rik Schröder jadi Şröder. Tanda hubung ngaliyu'i baris buhubungan langsung rik suku kata say tiucakko, kacuali untuk konsonan tigeminasi say tiinjuki tanda hubung sabagay ruwa konsonan tipisah lah morfologi nganggapna sabagay ruwa konsonan tipisah sacara buurutan tapi tiucakko di awal suku kata tarakhir sabagay osay konsonan tijang, goh-goh rik dilom basa Turki barihna.

Cuntuh Tulisan

UDHR pasal 1

Arab

بوتون اينسانلار حيثييت و حاقلار باخيميندان دنك برابر و اركين آزاد دوغولارلار. اوس عقل و اويات ويجدان ييهﺳﻴﺪيرلر و بير بيرلرينه قارشى قارداشليق روحو ايله داوراماليدرلار.‎

Transliterasi

Bütün insanlar heysiyyət və haqlar baxımından dənk bərabər və ərkin azad doğularlar. Us əql və uyat vicdan yiyəsidirlər və bir birlərinə qarşı qardaşlıq ruhu ilə davranmalıdırlar.

Sirilik

Бүтүн инсанлар ләјагәт вә һүгугларына ҝөрә азад бәрабәр доғулурлар. Онларын шүурлары вә виҹданлары вар вә бир-бирләринә мүнасибәтдә гардашлыг руһунда давранмалыдырлар.

Sirilik Kursiv

Бүтүн инсанлар ләјагәт вә һүгугларына ҝөрә азад бәрабәр доғулурлар. Онларын шүурлары вә виҹданлары вар вә бир-бирләринә мүнасибәтдә гардашлыг руһунда давранмалыдырлар.

Latin (1929)

Butun insanlar ləƶaqət və huqyqlarьna gөrə azad və bərabər doƣylyrlar. Onarьn şüyralrь və vicdanlarь var və bir-birlərinə munasibətdə qardaşlьq rynhynda davranmalьdьrlar.

Latin (1991)

Bütün insanlar läyaqät vä hüquqlarına göre azad bärabär doğulurlar. Onarın şüuralrı vä vicdanları var vä bir-birlärinä münasibätdä qardaşlıq runhunda davranmalıdırlar.

Latin (1992)

Bütün insanlar ləyaqət və hüquqlarına görə azad bərabər doğulurlar. Onarın şüuralrı və vicdanları var və bir-birlərinə münasibətdə qardaşlıq runhunda davranmalıdırlar.

Horti

Kaunyin jolma tilahirko mardeka rik uwat pi'il rik hak-hak sai goh-goh. Tiyan tiunjuk akal pikiran rik hati nurani mari tiyan dapok nyampur rik sai barihna dilom semangat bukolpah.

Rujukan

↑ Bulut, Christiane (2018b). "The Turkic varieties of Iran". In Haig, Geoffrey; Khan, Geoffrey (eds.). The Languages and Linguistics of Western Asia: An Areal Perspective. Walter de Gruyter. p. 398. ISBN 978-3-11-042168-2.
↑
- The written language of the Iraqi Turkmen is based on Istanbul Turkish using the modern Turkish alphabet.
- Professor Christiane Bulut has argued that publications from Azerbaijan often use expressions such as "Azerbaijani (dialects) of Iraq" or "South Azerbaijani" to describe Iraqi Turkmen dialects "with political implications"; however, in Turcological literature, closely related dialects in Turkey and Iraq are generally referred to as "eastern Anatolian" or "Iraq-Turkic/-Turkman" dialects, respectively.^[1]
↑ Citakan:E25
↑ ^4,0 ^4,1 ^4,2 "Azerbaijani, North". Ethnologue. Archived from the original on 5 June 2019. Retrieved 2 February 2020. Kasalahan dilom pangutipan: Tanda <ref> tidak sah; nama "Ethnologue 22 AZJ" didefinisikan berulang dengan isi berbeda
↑ Kasalahan dilom pangutipan: Tag <ref> tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernama Ethnologue 22 AZB
↑ Kasalahan dilom pangutipan: Tag <ref> tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernama :0

Kasalahan dilom pangutipan: Ditemukan tag <ref> untuk kelompok bernama "note", tapi tidak ditemukan tag <references group="note"/> yang berkaitan

[Bulut_2018b_loc=354-2] Bulut, Christiane (2018b). "The Turkic varieties of Iran". In Haig, Geoffrey; Khan, Geoffrey (eds.). The Languages and Linguistics of Western Asia: An Areal Perspective. Walter de Gruyter. p. 398. ISBN 978-3-11-042168-2.

[3] 
The written language of the Iraqi Turkmen is based on Istanbul Turkish using the modern Turkish alphabet.

Professor Christiane Bulut has argued that publications from Azerbaijan often use expressions such as "Azerbaijani (dialects) of Iraq" or "South Azerbaijani" to describe Iraqi Turkmen dialects "with political implications"; however, in Turcological literature, closely related dialects in Turkey and Iraq are generally referred to as "eastern Anatolian" or "Iraq-Turkic/-Turkman" dialects, respectively.^[1]

[3] The written language of the Iraqi Turkmen is based on Istanbul Turkish using the modern Turkish alphabet.

[4] Professor Christiane Bulut has argued that publications from Azerbaijan often use expressions such as "Azerbaijani (dialects) of Iraq" or "South Azerbaijani" to describe Iraqi Turkmen dialects "with political implications"; however, in Turcological literature, closely related dialects in Turkey and Iraq are generally referred to as "eastern Anatolian" or "Iraq-Turkic/-Turkman" dialects, respectively.^[1]

[4] Citakan:E25

[Ethnologue_22_AZJ-5] 4,0 ^4,1 ^4,2 "Azerbaijani, North". Ethnologue. Archived from the original on 5 June 2019. Retrieved 2 February 2020. Kasalahan dilom pangutipan: Tanda <ref> tidak sah; nama "Ethnologue 22 AZJ" didefinisikan berulang dengan isi berbeda

[Ethnologue_22_AZB-6] Kasalahan dilom pangutipan: Tag <ref> tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernama Ethnologue 22 AZB

[:0-7] Kasalahan dilom pangutipan: Tag <ref> tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernama :0

[note 1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[1]